E vuqa na itokani era vakaitavi ena cakacaka ni moici ni icula. Baleta ni ra sa vakaitavi walega ena dua vei ira na veimataqali veimataqali, era na sega beka ni kila e levu na ka me baleta na iwalwale tale eso, ia e rawa ni da vulica e levu cake na ka me baleta na ivakarau ni ivakarau kei na ivakarau ni cokocokoni ena noda kila taucoko na ivakarau ni ibulibuli, o koya au sa vakawaqaqataki kina na mataqali droini kece. Au nuitaka ni'u na veivuke.
1. Moici palasitika: moici ni icula, veivatuvi kaukauwa, kaukauwa ni moici, vakacerecerei, vakaukauwataki ni kena vakalailaitaki, moici ni rapa, kei na so tale.
2. Mate na vakadomodroi batabata: vaduvai, ikiki sobu, vakadkaukauwataki, vakacokotaki vakawawa, cakava e dua na ka, vakaseuci batabata, kei na so tale.
3. Mate na ivatuva ni moici:
4. Mate na katakata:
6. Mosa buca:
7. Vakasoqataki ni moici;
8. caka taucoko ena kapa:
9. Mate na droini ni baqani:
10. Moici iloilo:
11. Moici e loma:
12. Na veicakacaka yadua e tiko na kena ibulibuli.
Moici moici ni icula palasitika E oka kina e dua na moici dredre ni yavalati kei na dua na moici tudei. Na moici rawa ni yavalati e sa vakacurumi ena ivakaraitaki tudei ni misini moici ni icula, ka sa na vakacurumi na moici tudei ena gacagaca tudei ni misini ni icula. Ena gauna ni icula, na moici tudei ka sogo na moici tudei me caka kina e dua na ivakarau ni sova kei na qara.
Ni sa dolavi na moici, na dromu e sega ni yavalati rawa kei na dromu tudei e veitawasei me kau laivi kina na ivoli palasitika. E dina ga ni na duidui vakalevu na ituvaki ni moici palasitika baleta na duidui kei na iwalewale ni palasitika, na ibulibuli kei na ituvaki ni ivoli palasitika, kei na mataqali misini ni icula, e tautauvata na ituvatuva taumada.
Na moici ni mate e umani kina e rua na wase, na tikina ubi kei na tikina sega ni yavalati rawa. Na tikina cokovata e vakatokai na laini ni veitalatala. Ena loma ni vatu draki katakata mate ena veivakasevi, na iubi e tiko kina e dua na matamata, ena gauna a mate kina na kena ena loma ni vulagi batabata ena kena a vakasevi, e dua na toke ni icula. E rawa ni vakacuruma mai eke na metali kaukamea, kei na ibulibuli ni tikina oqo e tautauvata kei na moici ni icula ni icula ena vatu ni vatu ni cagi kaukauwa ena kena biu na vatu ni icula se na vatavata ni icula ni icula ena kena dromu batabata. Na tikina sega ni yavalati e wili kina e dua na ititoko ni bili kei na daucici. Na daucici sa ikoya na sala ni matamata kei na qara ka curuma yani na qara na kaukamea. Na iubi e dau semati ki na peleti iqaqaqa tudei se na peleti ni iqaqa e liu, kei na tikina e sega ni yavalati rawa e semati ki na peleti ni idre kaukauwa. Sa wasewasei na qara qara ki na rua na icurucuru ni qara, ka ra veitikina galala ka rawa ni vagalalataki se vakacurumi mai na droini ena rawarawa mai na bolts.
E caka vakatabakidua na dromu me rawa ni na tudei tiko na kena ivakacavacavataki ni sa dolavi na moici. Ena sala oqo, na ititoko ni ititoko ni ititoko sega ni yavalati ena biliga tani. Na ititoko ni ititoko ni ititoko e dau biligi ena peleti ni iqaqa. Ena rawa ni draivataka vakadodonu na ititoko taucoko ni ititoko ni bili ena dua vata ga na gauna vata ga kei na iwiliwili ni kaukauwa, me vakadeitaka ni sega ni vakacacani na veivakasevi.
Ni sa biligi tani na ivakaso, na peleti ni vakaukauwataki me sereki kina na ititoko taucoko ni ititoko ni ititoko me vakavakarau ki na kena biu na mate ka tarava. Me vaka ni na batabata toka ga na ivakaso ena gauna sa tukuni kina, na iwiliwili walega ni ititoko ni ititoko bili e rauta vinaka me vakadeitaka na iwiliwili lailai ni icolacola ni ititoko yadua e lailai sara me kakua kina ni vakacacani na kena ivakasoci. Ia,, na ititoko ni ititoko ni ititoko ena biuta tu ga na ivakatakata, sa dodonu kina me tuvanaki vakamatau me kakua kina ni vakayarayarataki vakalevu na itutu ni ititoko ni ititoko ki liu ena kena cicivaki na veisoliyaki.
Eso tale na tiki ni moici e oka kina na uto ni gacagaca kei na so tale. Na gacagaca eso era dau vakayagataki me vaqara kina na vaqara se na kena dolavi ena veivakasoci. E rawa talega ni vakayagataki me vakalevutaki kina na veika matailalai ni kena vakasevi. E tolu tiko na gacagaca bibi: vakavinakataka, sega ni yavalati rawa ka sega ni yavalati rawa. Na veidusimaki ni itoqa tudei e tautauvata kei na mua ni kena biu tani mai na dromu. Era semati tudei se tudei ki na ivakatakata. Na uto e rawa ni yavalati rawa e rawa ni tuvai ena sala cava ga vakavo ga na veidusimaki ni ivakamacala.
Ni sa vakasavasavataki oti na ivakasokumuni, ni bera ni dolavi na dromu, na uto dei tu me kau tani mai na qara ena dua na iyaya veitawasei. Na gacagaca ni sisi kei na utona sega ni yavalati rawa sa voleka sara toka ga, na duidui levu duadua sa ikoya ni sa rawa me vakayagataki na ivakasigasi me cakava e dua na dela ni wai. Na vakayagataki ni iusutu kei na gacagaca ni veivakasoci ena vakalevutaka na isau ni ilavo. Na gacagaca galala e dau vakatokai talega me buloko me kau laivi ka rawa ni vakayagataki me cakava na kena veimataqali veika vovou, me vakataka na qara mawe. Ni bera ni tekivu na cowiri yadua, na dauveisevi e gadrevi me vakaduri vakaivola, ka qai biligi vata yani kei na veivakasevi. Qai luvata laivi na uto galala. Na utona galala sa iusutu sau levu duadua baleta ni gadrevi kina e levu na cakacaka me caka ka vakalevutaka na gauna ni cowiri.
Na moici ni mate e dau caka ena sitila kaukauwa. Baleta ni kaukamea era sega ni rawa ni vorata rawa na idre vakaitamera e loma, e sau levu na ivakatakata, ka na veimuataki talega ki na isau ni kena dolavi e cake na veivakarautaki. Na simede ni mate ena kena ivakarau e cecere cake e gadrevi kina na vakayagataki ni sitila kaukauwa cake.
Na leqa levu e yaco ena iwalewale ni veivakasevi ni mate e oka kina na daramaki kei na cagi. Eso tale na leqa e oka kina na katakata kei na wawale ni katakata. Ni sa levu na leqa ni droinitaki ni sa rui sivia na veisau ni ivakarau ni batabata, na tavutonotono katakata ena yaco. Ni sa rui levu na kena ivakavakayagataki, na taucoko ni ubi ni mataqali moici ena vakavuna na oca ni katakata.
1. Daucici batabata: vakaibalebaletaki ki na kedrau maliwa na katuba ni moici kei na matamata ni ivoli. E dau drodro tikoga mai na palasitika vei daucici mai na idre ni icula kei na kena katakata. Na daucici e tiki ni iyaya ni buli, ia e sega ni ivoli. O koya gona, ni da droinitaka na droini, e dodonu meda vakasamataka ruarua na revurevu ni kena vakatawai kei na sala me maroroi kina na iyaragi ena vakalekalekataki kei na vakalailaitaki ni daucici. Oqo na ituvaki uasivi duadua, ia e dredre me da rawata na kena vinaka duadua mai na vuravura ruarua ena kena ivakavakayagataki.
iKarua ni, daucici katakata: Me vaka ni dua na gacagaca ni ivakarau ni icula ni icula, e vakayagataki na ivakatakata me vakadeitaki kina na palasitika ni daucici kei na matamata me katare. Me vaka ni tiko e dua na ititoko ni veivakatakatataki kei na mama ni veivakatakatataki voleka se ena lomadonu ni daucici, na daucici taucoko mai na imocemoce ni imocemoce ni misini moici ni icula ki na matamata e tu ena dua na ituvaki katakata levu, me rawa kina ni maroroi tu na palasitika ni daucici. Vakararaba, e sega ni gadrevi me dolava na daucici me cavuta na soqo ni oti na kena droinitaki. Ni tekivutaki na misini, e gadrevi ga mo vakatakatataka na daucici ki na ivakarau ni batabata e gadrevi. O koya gona, na iwalewale ni daucici katakata e dau vakatokai ena so na gauna me ivakadewa ni ivakamacala ni katakata, se ni veicoqani sega ni daucici.
